Paul de Leeuw is al decennialang een vaste waarde op de Nederlandse televisie. Van uitbundige studioshows tot kwetsbare gesprekken: hij heeft zich vaker opnieuw uitgevonden dan menig collega. Maar zelfs een tv-icoon ontkomt niet aan de vraag die vroeg of laat op tafel komt: hoe lang blijf je jezelf nog verrassend houden?
Die discussie laaide de afgelopen week weer op, niet zozeer door een kijkcijferdrama of een mislukte grap, maar door een programma dat juist draait om menselijkheid en herinneringen. En zoals dat vaker gaat in televisieland, ging het uiteindelijk minder over de inhoud en meer over de presentator zelf.
Een uitspraak die alles in beweging zet
In Vandaag Inside wierp Johan Derksen zich op als scherpe recensent van Een vergetelijk mooie reis (MAX), waarin Paul de Leeuw met mensen met dementie op pad gaat. Derksen noemde het “mensonterend” en suggereerde dat er gescoord zou worden over de rug van zieke mensen.
Dat woord bleef hangen, juist omdat het een zware lading heeft. Dementie is onmiskenbaar ingrijpend, voor wie het heeft én voor de omgeving. Maar de vraag is: maakt het programma mensen kleiner, of probeert het ze juist nog één keer groot in beeld te brengen?
Waarom het programma ook anders gelezen kan worden
Wie wél kijkt, ziet iets dat haaks staat op het verwijt van ‘scoren’. De insteek is niet sensatie, maar nabijheid: momenten creëren waarin deelnemers niet gereduceerd worden tot hun ziekte. Niet het verdriet is de motor, maar de poging om warmte en waardigheid vast te houden.
Juist omdat alzheimer zo’n ontwrichtende ziekte is, kan het tonen van normaliteit een vorm van tegenwicht zijn. Een grap, een liedje, een kleine herkenning: het zijn geen goedkope trucjes, maar manieren om iemand weer even als mens in het midden te zetten.
Het gesprek verschuift weer naar Paul zelf
Toch is dit het mechanisme dat De Leeuw al vaker achtervolgt: wat hij ook maakt, de discussie springt snel naar zijn eigen houdbaarheid. Alsof elke nieuwe verschijning meteen een examen is. Past hij nog bij deze tijd? Is zijn stijl nog fris? Of raakt hij uit beeld?
In het Algemeen Dagblad gaf De Leeuw toe dat hij lang bezig was met niet “links en rechts ingehaald” worden. Hij zei ook dat hij dat inmiddels probeert los te laten. Dat klinkt bevrijdend, maar het verraadt óók dat die druk hem niet koud laat.
De Leeuws kracht: omgaan met kwetsbaarheid zonder medelijden
Wat je ook van zijn smaak of tempo vindt, De Leeuw heeft een zeldzame kwaliteit: hij kan met kwetsbare mensen omgaan zonder het suikerlaagje. Hij behandelt mensen niet als porselein. Hij voelt feilloos aan waar respect ophoudt en betutteling begint.
Dat zie je terug in veel van zijn werk, van oude studioprojecten tot programma’s waarin het draait om mensen die vaak te voorzichtig worden benaderd. De Leeuw gebruikt humor niet om situaties plat te slaan, maar om de scherpe randen hanteerbaar te maken.
Niemand wil zielig gevonden worden
Het belangrijkste ingrediënt in zijn aanpak is eigenlijk simpel: hij begrijpt dat bijna niemand “zielig” wil zijn. Niet een deelnemer, niet een gast, niet een kijker. Hij speelt met de sociale context, maar zelden ten koste van iemands waardigheid.
Daar zit dan ook de ironie die nu rondzingt: terwijl hij anderen helpt weg te blijven van medelijden, lijkt hij zelf het punt te naderen waarop het publiek juist medelijden met hém krijgt. En dat is misschien wel het laatste wat een entertainer wil oproepen.
Het risico van te lang doorgaan in de verkeerde formats
De pijn zit hem niet in het feit dat De Leeuw nog op tv is, maar in wáár hij soms opduikt. Formats als Ranking the Stars kunnen leuk en luchtig zijn, maar ze laten weinig ruimte voor het vakmanschap dat hem ooit zo onderscheidde.
Voor kijkers kan het wringen: je ziet iemand die jarenlang tot de top hoorde, maar soms in programma’s belandt die vooral draaien om snelle quotes en voorspelbare dynamiek. Dat maakt de vraag naar ‘tv-pensioen’ ineens een stuk begrijpelijker.
De vergelijking met een generatie die niet wilde loslaten
Het doet denken aan presentatoren die ooit rebels begonnen, maar later een veilig leven gingen leiden en tóch nog krampachtig dezelfde stoere formats wilden maken. Alsof het publiek niet doorheeft dat de fase veranderd is. Kijkers prikken daar sneller doorheen dan tv-makers hopen.
Loslaten is geen capitulatie; het is timing. En timing is in televisie alles. Het verschil tussen een waardig slot en een lange uitloop waarin het vooral draait om wat er ooit wás, in plaats van wat er nú nog echt gebeurt.
Geen geraniums, wel regie over het eigen verhaal
Een oproep om kritisch te kiezen is niet hetzelfde als iemand afschrijven. Niemand hoeft De Leeuw achter de geraniums te parkeren. Maar er zit wél een waarschuwing in: voorkom dat het verhaal straks gaat over een icoon dat langzaam werd ingehaald door formats die hem niet passen.
De Leeuw heeft genoeg creativiteit, ervaring en persoonlijkheid om zélf de regie te houden over zijn volgende stap. Juist daarom is het zonde als de tv-discussie steeds opnieuw eindigt in meelij, in plaats van in waardering voor wat hij nog kan maken.
Wat vind jij: tijd voor een nieuwe fase?
De kernvraag blijft: moet De Leeuw stoppen, of moet hij simpelweg selectiever worden? Want er is een wereld van verschil tussen ‘op’ zijn en ‘verkeerd ingezet’ worden. Het publiek kan heel ver meegaan, zolang er authenticiteit en plezier te zien zijn.
Benieuwd hoe jij hiernaar kijkt. Moet Paul de Leeuw meer programma’s maken zoals Een vergetelijk mooie reis, of is het tijd om het scherm langzaam vaarwel te zeggen? Laat het weten via onze sociale media.
Bron: rtl.nl
