In radiostudio’s en tv-kantines kan het soms hard gaan: grappen, meningen, tempo. Maar af en toe wordt het stil, omdat iemand die al decennia ‘gewoon’ bij het medialandschap hoorde er ineens niet meer is. Dat gevoel hangt nu rond de naam Sonja Barend.
De invloedrijke televisiepresentator overleed afgelopen weekend op 86-jarige leeftijd. En hoewel ze al een tijd minder zichtbaar was, merk je aan de reacties van collega’s hoe groot haar plaats in het collectieve geheugen nog altijd is.
Een grote naam valt weg
Het nieuws van Sonja Barends overlijden kwam binnen bij veel kijkers én makers die met haar zijn opgegroeid. Barend was niet alleen een bekend gezicht op televisie, maar voor velen ook een maatstaf: zo kan een gesprek op tv dus ook.
Dat ze op hoge leeftijd is overleden, maakt het verdriet misschien niet kleiner, maar wel anders. Het voelt als het einde van een tijdperk waarin talkshows nog werden uitgevonden, niet vooral herhaald of doorontwikkeld.
André van Duin spreekt zijn bewondering uit
In De Coen & Sander Show bij JOE stond André van Duin (79) stil bij het overlijden. Op zijn eigen warme, nuchtere manier noemde hij Barend ‘echt een heldin’, een uitspraak die meteen bleef hangen.
André is iemand die zelf al een leven lang meedraait in de Nederlandse entertainmentwereld. Juist daarom klinken zijn woorden stevig: hij heeft het allemaal gezien, en als híj iemand een heldin noemt, zegt dat iets.
Pionier in de talkshowwereld
Gevraagd naar wat Sonja Barend voor de Nederlandse televisie betekend heeft, wees André meteen op haar rol als pionier. Zij stond aan de basis van een vorm die nu bijna dagelijks op tv terugkomt: het echte gesprek.
Volgens hem maakte Barend openingen waar de tv-wereld nog steeds plezier van heeft. Dat is een opvallend beeld: niet alleen ‘goed in haar vak’, maar iemand die letterlijk ruimte creëerde voor anderen.
Een ‘fantastische vrouw’ met een eigen toon
André omschreef Barend daarnaast als een ‘fantastische vrouw’. Daarbij ging het niet alleen om haar prestaties, maar ook om haar persoonlijkheid. Ze had, zoals meer mensen haar herinneren, een duidelijke manier van kijken en vragen.
Waar sommige presentatoren vooral willen behagen, durfde Sonja volgens André ook stevig te zijn. Niet om het hard zijn, maar omdat ze een mening had en die niet verstopte. Dat maakte haar herkenbaar en soms ook onvoorspelbaar.
Vergelijking met Mies Bouwman
In hetzelfde gesprek trok André een vergelijking met Mies Bouwman, een andere grote naam uit dezelfde generatie. Hij benadrukte dat iedereen zijn eigen karakter heeft en dat juist dat verschil de televisie toen zo rijk maakte.
Mies typeerde hij als de lieve vrouw, bijna moederlijk: iemand die je meteen vertrouwde. Sonja had volgens hem vaker een pittige invalshoek. Toch zag hij onder die verschillen eenzelfde basis: echte betrokkenheid bij het vak.
Waarom Sonja’s stijl zo lang blijft hangen
Wie aan Sonja Barend denkt, ziet vaak geen gimmicks of grootse decors, maar de kracht van haar aanwezigheid. Ze kon een gesprek dragen met tempo én aandacht, en wist hoe je doorvraagt zonder dat het alleen maar scherpte wordt.
Dat is precies waarom collega’s haar zo vaak ‘een voorbeeld’ noemen. Talkshowmaken draait niet alleen om vragen stellen, maar om luisteren, timing en durven sturen. Barend beheerste dat spel op een manier die je niet aanleert uit een handleiding.
Meer collega’s staan stil bij haar overlijden
André van Duin was niet de enige die publiekelijk reageerde. In de media kwamen meerdere televisiecollega’s aan het woord die stil stonden bij het verlies. Dat laat zien hoe breed haar invloed reikte, ook buiten haar eigen programma’s.
Het is opvallend hoe vaak daarbij dezelfde woorden terugkomen: baanbrekend, eigengereid, moedig. Niet omdat iedereen het altijd met haar eens was, maar omdat ze iets vertegenwoordigde: een televisiepersoonlijkheid die durfde te leiden.
Een erfenis die je nog steeds op tv terugziet
Ook nu nog zijn veel talkshow-elementen terug te voeren op wat in haar tijd werd uitgeprobeerd. Het idee dat een presentator niet alleen aankondigt, maar het gesprek vormt en richting geeft, is inmiddels normaal. Dat was ooit nieuw.
En misschien is dat wel de grootste erfenis: dat we soms vergeten dat het ooit baanbrekend was. Zodra iets vanzelfsprekend voelt, heeft een pionier zijn werk gedaan. Barend heeft die sporen nagelaten, en die verdwijnen niet met één nieuwsbericht.
Tot slot
Met het overlijden van Sonja Barend verdwijnt een icoon, maar blijven de verhalen, fragmenten en herinneringen rondzingen. De woorden van André van Duin vatten het mooi samen: waardering zonder groot drama, maar met duidelijke bewondering.
Wat is jouw sterkste herinnering aan Sonja Barend, of aan die tijd van televisie waarin alles nog net wat rauwer en nieuw voelde? Laat het weten op onze social media, we lezen graag mee.
